Kısaca: CentOS Linux’un sonlanmasından ve Red Hat’in 2023’te RHEL kaynak koduna erişimi kısıtlamasından sonra kurumsal Linux pazarı çeşitlendi. Bugün RHEL alternatifleri arasında RHEL’e en yakın ücretsiz seçenek Rocky Linux‘tur; AlmaLinux, Oracle Linux, Ubuntu Server LTS ve SUSE Linux Enterprise Server ise farklı ihtiyaçlar için öne çıkar. Doğru seçim; uygulama uyumluluğuna, donanımınızın yaşına ve ihtiyaç duyduğunuz destek modeline bağlıdır.
Uzun yıllar boyunca kurumsal Linux dünyasında denklem basitti: lisanslı ve destekli bir sistem istiyorsanız Red Hat Enterprise Linux (RHEL), aynı sistemi ücretsiz kullanmak istiyorsanız CentOS. Bu denklem son beş yılda tamamen değişti. How-To Geek’te 5 Ekim 2026’da yayımlanan güncel bir değerlendirme de aynı tespiti yapıyor: RHEL hâlâ ciddi bir kurumsal platform, ancak artık tek seçenek değil.
Bu yazıda öne çıkan RHEL alternatiflerini, aralarındaki gerçek farkları ve FZM Teknoloji olarak neden Rocky Linux desteği verdiğimizi anlatıyoruz.
CentOS’a ne oldu ve RHEL alternatifleri neden gündemde?
Değişim iki adımda gerçekleşti:
- Aralık 2020: Red Hat, yatırımlarını CentOS Linux’tan CentOS Stream’e kaydırdığını duyurdu. CentOS Linux 8’in desteği 31 Aralık 2021’de, CentOS Linux 7’nin desteği ise 30 Haziran 2024’te sona erdi. Bu gelişmeyi 2021’de Zimbra kullanıcıları açısından da ele almıştık.
- 21 Haziran 2023: Red Hat, RHEL kaynak kodunu artık git.centos.org üzerinden herkese açık yayımlamayacağını, RHEL ile ilgili kaynakların tek kamuya açık deposunun CentOS Stream olacağını açıkladı. Bu karar, RHEL’i yeniden derleyen dağıtımların çalışma biçimini doğrudan etkiledi.
Sonuç olarak “CentOS yerine ne kullanmalıyız?” sorusu, Türkiye’de de pek çok kamu kurumu, üniversite ve şirketin BT gündemine girdi. Hâlâ CentOS 7 üzerinde çalışan sunucular varsa, bu sistemler 2024 ortasından beri güvenlik güncellemesi almıyor.
Öne çıkan 5 RHEL alternatifi
1. Rocky Linux: RHEL’e en yakın, topluluk yönetimli seçenek
Rocky Linux, CentOS’un kurucularından Gregory Kurtzer tarafından Aralık 2020’de başlatılan, RHEL ile birebir uyumlu olmayı hedefleyen ücretsiz bir kurumsal Linux dağıtımıdır. Rocky Enterprise Software Foundation (RESF) çatısı altında topluluk tarafından geliştirilir. RHEL’in işletim modelini, paket yapısını ve dokümantasyon alışkanlıklarını korur; bu sayede RHEL veya CentOS deneyimi olan ekipler için geçiş en az sürtünmeyle gerçekleşir.
Her ana sürüm 10 yıl desteklenir: 5 yıl aktif destek ve 5 yıl güvenlik desteği. Rocky Linux sürüm takvimine göre Rocky Linux 8 31 Mayıs 2029’a, Rocky Linux 9 31 Mayıs 2032’ye, Rocky Linux 10 ise 31 Mayıs 2035’e kadar güncelleme alacak. Güncel sürümler Rocky Linux 10.2 ve 9.8’dir (Mayıs 2026).
2. AlmaLinux: Daha geniş donanım desteği
AlmaLinux da CentOS’un boşluğunu doldurmak için doğdu ve CERN ile Fermilab gibi kurumların tercihi oldu. 2023’teki kaynak kodu kararının ardından birebir kopya olma hedefinden vazgeçip RHEL ile ikili (ABI) uyumluluğu hedefleyen bir modele geçti. Bu esneklik, AlmaLinux’a donanım tarafında avantaj sağlıyor: AlmaLinux 10, eski işlemciler için ayrı bir x86-64-v2 sürümü de sunuyor. AlmaLinux 10 da 2035’e kadar desteklenecek.
3. Oracle Linux: Oracle ekosistemindeki kurumlar için
Oracle Linux, kullanıcı alanında RHEL ile uyumludur ve iki çekirdek seçeneği sunar: RHEL uyumlu çekirdek ve Oracle’ın Unbreakable Enterprise Kernel (UEK) çekirdeği. Çekirdek güncellemelerini yeniden başlatma gerektirmeden uygulayan Ksplice özelliği en dikkat çeken avantajıdır. Oracle Database, Oracle ara katman yazılımları veya Oracle Cloud kullanan kurumlar için mantıklı bir tercihtir.
4. Ubuntu Server LTS: Bulut ve konteyner odaklı altyapılar için
Ubuntu bir RHEL kopyası değildir; Debian tabanlıdır ve RPM/DNF yerine DEB/APT paket yönetimini kullanır. Nisan 2026’da çıkan Ubuntu 26.04 LTS, standart olarak 2031’e kadar güvenlik güncellemesi alır; ücretli Ubuntu Pro ile bu süre 2036’ya uzar. Kubernetes, OpenStack ve bulut tabanlı altyapılarda yaygındır. Ancak RHEL ailesinden geçiş yapan ekipler için paket adları, dizin yapıları ve yönetim araçları farklı olduğundan geçiş daha fazla emek ister.
5. SUSE Linux Enterprise Server: SAP ortamları için
SUSE Linux Enterprise Server (SLES), ticari destek ve sertifikasyon gerektiren ortamlar için tasarlanmıştır. En güçlü olduğu alan SAP’tir: SLES 16, SAP HANA ve S/4HANA için doğrulanmıştır. Avrupa’daki kurumsal yapılarda ve yüksek başarımlı hesaplama (HPC) ortamlarında yaygındır.
RHEL alternatifleri karşılaştırması
| Dağıtım | RHEL ile ilişkisi | Paket yönetimi | Lisans / maliyet | En uygun olduğu alan |
|---|---|---|---|---|
| Rocky Linux | Birebir uyumluluk hedefi | RPM / DNF | Ücretsiz, topluluk yönetimli | RHEL/CentOS’tan sorunsuz geçiş, genel sunucular |
| AlmaLinux | İkili (ABI) uyumluluk | RPM / DNF | Ücretsiz, kâr amacı gütmeyen vakıf | Eski donanım, geniş mimari desteği |
| Oracle Linux | Kullanıcı alanında uyumlu | RPM / DNF | Ücretsiz; destek ücretli | Oracle Database ve OCI ortamları |
| Ubuntu Server LTS | Farklı aile (Debian) | DEB / APT | Ücretsiz; Ubuntu Pro ücretli | Bulut, Kubernetes, OpenStack |
| SUSE SLES | Farklı aile | RPM / Zypper | Ticari abonelik | SAP ve HPC ortamları |
FZM olarak neden Rocky Linux’u destekliyoruz?
2011’den günümüze Zimbra, Nextcloud ve benzeri kurumsal uygulamaların çalıştığı Linux sunucularını kuruyor ve yönetiyoruz. Bu tür kurumsal uygulamaların çalıştığı sunucuların büyük bölümü uzun yıllar CentOS üzerinde çalıştı. CentOS’tan gelen kurumlar için Rocky Linux’u öne çıkarmamızın dört nedeni var:
- En düşük geçiş maliyeti: RHEL/CentOS ile aynı işletim modeli, aynı araçlar ve aynı dokümantasyon. Ekiplerin yeniden eğitilmesi gerekmez.
- Öngörülebilir yaşam döngüsü: Her ana sürüm için 10 yıllık destek, bütçe ve yükseltme planlamasını kolaylaştırır.
- Topluluk yönetişimi: Dağıtımın geleceği tek bir üreticinin ticari kararlarına bağlı değildir; CentOS’ta yaşanan türden tek taraflı bir karar riski azalır.
- Lisans maliyeti yok: Bütçe, lisans yerine işletim ve güvenliğe ayrılabilir.
Bununla birlikte her kurum için tek doğru cevap yoktur. Oracle ekosistemindeki bir kurum için Oracle Linux, SAP çalıştıran bir kurum için SLES daha mantıklı olabilir. Rocky Linux’un yanı sıra RHEL ve Ubuntu sunucularına da destek veriyoruz.
Geçiş öncesi kontrol listesi
1. İşlemcinizin hangi sürümü desteklediğini kontrol edin
RHEL 10 ve Rocky Linux 10, x86-64-v3 düzeyinde (AVX2 destekli) işlemci gerektirir. Bu, kabaca 2013 ve sonrası Intel Haswell nesli işlemciler demektir. Daha eski sunucularda Rocky Linux 10 çalışmaz. Bu durumda 2032’ye kadar desteklenen Rocky Linux 9 ya da AlmaLinux 10’un x86-64-v2 sürümü değerlendirilebilir. Mevcut bir RHEL 9 veya Rocky Linux 9 sunucusunda şu komutla işlemcinizin desteklediği düzeyleri görebilirsiniz:
/lib64/ld-linux-x86-64.so.2 --help | grep "x86-64-v"Çıktıda x86-64-v3 (supported, searched) satırını görüyorsanız sunucunuz Rocky Linux 10’a uygundur. Bu komut CentOS 7 gibi eski sistemlerde çalışmaz; orada grep -c avx2 /proc/cpuinfo komutunu kullanın. Sonuç 0 ise işlemciniz x86-64-v3’ü desteklemiyordur.
2. Uygulamalarınızın desteklediği işletim sistemi sürümünü doğrulayın
İşletim sistemi seçimini, sunucuda çalışacak uygulamanın resmi olarak desteklediği sürüm belirler. E-posta, dosya paylaşımı veya veritabanı gibi kritik uygulamalar yeni bir ana sürümü hemen desteklemeyebilir. Örneğin bir Zimbra ya da Nextcloud sunucusu için hedef sürüm, uygulamanın sistem gereksinimlerine göre seçilmelidir.
3. Yerinde dönüşüm mü, temiz kurulum mu?
Aynı ana sürüm içinde (örneğin CentOS 8’den Rocky Linux 8’e) Rocky Linux’un migrate2rocky betiğiyle yerinde dönüşüm yapılabilir. Ana sürüm atlanacaksa (örneğin CentOS 7’den Rocky Linux 9’a) üretim sistemlerinde temiz kurulum ve veri taşıma genellikle daha güvenli yoldur.
4. Yedek alın ve önce test ortamında deneyin
Geçişten önce tam yedek alın, geri yüklemeyi gerçekten deneyin ve geçişi önce bir test sunucusunda prova edin. Geçiş sonrasında güvenlik duvarı, SELinux ve servis yapılandırmalarını mutlaka gözden geçirin.
Linux sunucularınız için destek
FZM Teknoloji olarak Rocky Linux, RHEL ve Ubuntu sunucularında kurulum, CentOS’tan geçiş, güncelleme ve yama yönetimi, güvenlik sıkılaştırma ve sorun giderme hizmeti veriyoruz. Sunucularınızın envanterini çıkarıp güncellik, güvenlik ve yedekleme durumunu raporluyor, ardından öncelikli iyileştirmeleri uyguluyoruz. Ayrıntılar için Linux Sistem Desteği sayfamızı inceleyebilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
RHEL’e en yakın ücretsiz alternatif hangisi?
Rocky Linux, RHEL ile birebir uyumluluğu hedefleyen ve RHEL’e en yakın ücretsiz alternatiftir. AlmaLinux da RHEL ile ikili (ABI) uyumludur ve yaygın bir alternatiftir.
CentOS 7 hâlâ kullanılabilir mi?
CentOS Linux 7’nin desteği 30 Haziran 2024’te sona erdi; bu tarihten sonra güvenlik güncellemesi yayımlanmıyor. Üretimdeki CentOS 7 sunucularının Rocky Linux gibi desteklenen bir dağıtıma taşınması gerekir.
Rocky Linux ne kadar süre destekleniyor?
Her Rocky Linux ana sürümü 10 yıl desteklenir. Rocky Linux 8 31 Mayıs 2029’a, Rocky Linux 9 31 Mayıs 2032’ye, Rocky Linux 10 31 Mayıs 2035’e kadar güncelleme alır.
Rocky Linux 10 eski sunucularda çalışır mı?
Rocky Linux 10, x86-64-v3 (AVX2) destekli işlemci gerektirir; bu da kabaca 2013 sonrası Intel Haswell nesli işlemciler demektir. Daha eski donanımlarda Rocky Linux 9 veya AlmaLinux 10’un x86-64-v2 sürümü kullanılabilir.
Rocky Linux ile AlmaLinux arasındaki fark nedir?
Her ikisi de ücretsiz ve topluluk yönetimli RHEL alternatifleridir. Rocky Linux RHEL ile birebir uyumluluğu hedeflerken, AlmaLinux 2023’ten bu yana ikili (ABI) uyumluluğu hedefler ve eski işlemciler için ek sürümler sunar.
Ubuntu bir RHEL alternatifi midir?
Ubuntu, RHEL’in yerine kullanılabilecek kurumsal bir sunucu işletim sistemidir ancak RHEL ile uyumlu değildir. Debian tabanlıdır ve DEB/APT paket yönetimi kullanır; bu nedenle RHEL ailesinden geçiş daha fazla uyarlama gerektirir.